KSIĄŻKI: Terapia poznawczo-behawioralna

"Dialektyczna terapia behawioralna nastolatków z tendencjami samobójczymi" (2011) Linehan i in.

2011-11-03T11:50:00.004+01:00

"Dialektyczna terapia behawioralna traktuje zachowania samobójcze jak wyuczone metody radzenia sobie z ogromnym cierpieniem emocjonalnym, stosowane wówczas, gdy wszelkie inne metody są niedostępne" (s. 46). To jedno proste zdanie zawiera całą esencję DBT i opisuje pełną zawartość tej książki. Wskazuje bowiem przede wszystkim na to, że kluczowym elementem tendencji samobójczych jest przeżywane cierpienie emocjonalne. Stąd też autorzy pokazują w jaki sposób uczyć klientów skutecznego wchodzenia w relacje interpersonalne, samoregulacji emocjonalnej oraz tolerowania dyskomfortu psychicznego.

Terapia została podzielona na 4 fazy, które razem zawierają 9 celów terapeutycznych.

1. Redukowanie zachowań zagrażających życiu

2. Redukowanie zachowań kolidujących z terapią

3. Redukowanie zachowań kolidujących z jakością życia

4. Rozwijanie umiejętności behawioralnych

5. Redukowanie zachowań związanych ze stresem pourazowym

6. Zwiększenie szacunku do siebie

7. Osiąganie celów indywidualnych

8. Zmniejszenie poczucia braku spełnienia

9. Odnalezienie wolności i radości

W książce znajdziemy bardzo uporządkowany opis terapii z wyróżnieniem celów pierwszorzędnych i drugorzędnych. Mamy również opis pracy zarówno z dziećmi jak i ich rodzicami z opisem sposobów radzenia sobie w sytuacjach problemowych. Książka prowadzi więc terapeutę przez cały proces terapii od pierwszej do ostatniej sesji uwzględniając również opis treningów umiejętności, które są jej integralną częścią. Na zakończenie znajduje się wisienka z całego tortu: opis ćwiczeń rozwijających uważność (mindfulness) dla nastolatków (razem 30 ćwiczeń). Muszę przyznać, że książka zrobiła na mnie ogromne wrażenie i w przeciwieństwie do poprzedniej książki Linehan, jest przejrzysta, klarowna i szalenie praktyczna. Co więcej, czyta się ją błyskawicznie, ponieważ im więcej się czyta tym bardziej jest się głodnym kolejnych stron. Gorąco polecam!

Dane bibliograficzne:

Miller, A., Rathus, J., Linehan, M. (2011). Dialektyczna terapia behawioralna nastolatków z tendencjami samobójczymi. Kraków: WUJ.

"Lęk i foba" (2011) Bourne E.J.

2011-10-11T23:21:00.003+02:00

Książek opisujących zaburzenia lękowe w podejściu CBT jest strasznie dużo. Podręczników do samopomocy chyba jeszcze więcej. Pojawia się więc pytanie, czy ta książka wnosi w tej tematyce coś nowego. Nie będę opisywał szaty graficznej, bo książki z WUJ wszystkie są takie same, ale skupię się tylko i wyłącznie na treści. Autor tej książki proponuje "Wszechstronny program leczenia", na który składają się:

- relaksacja

- ćwiczenia fizyczne

- radzenie sobie z napadami paniki

- ekspozycja

- mowa wewnętrzna

- błędne przekonania

- wyrażanie emocji

- asertywność

- poczucie własnej wartości

- odżywianie się

- przyjmowanie leków

- osobisty sens/duchowość

Do różnych problemów lękowych stosuje się odpowiednią kombinację tych technik. Sam program jest jak najbardziej interesujący i warty uwagi, mam jednak wątpliwość czy jego opis przyniesie komukolwiek korzyść. Większość rozdziałów ma bardzo przewidywalną treść - czysto teoretyczną. Przykładowo w rozdziale o wyrażaniu emocji znajdziemy rady dotyczące tego, że trzeba bić pięściami w poduszkę lub krzyczeć w zamkniętym aucie, tak jakby autor nie znał badań mówiących o tym, że katharsis nie działa. Możemy dowiedzieć się również, że kofeina i papierosy to substancje pobudzające itd. Przyznam szczerze, że tej książki nie poleciłbym żadnemu pacjentowi. Czy poleciłbym go terapeutom? Tak, ale tylko i wyłącznie na ich własną odpowiedzialność.

Dane bibliograficzne:

Bourne, E.J. (2011). Lęk i fobia. Praktyczny podręcznik dla osób z zaburzeniami lękowymi. Kraków: WUJ.

"Psychoterapia skoncentrowana na schematach" (2011) Young J. i in.

2011-09-30T22:13:00.004+02:00

Kiedy książka Younga dostała się w moje ręce, to muszę przyznać że poczułem ogromne rozczarowanie. Zrozumiałem bowiem, że Jeffrey Young chyba nie przepada za pisaniem książek. Mogłem się oczywiście spodziewać, że za 29 zł nie dostanę opasłego tomu, ale książka, której rozdziały mają po dwie strony totalnie mnie zaskoczyła. Nie mogę również zrozumieć jakie pobudki kierują naszymi rodzimymi wydawcami, że pomimo istnienia genialnych książek oni wydają te z niższej półki. Jak bowiem wytłumaczyć fakt, że na rynku angielskojęzycznym od kilku lat jest "Schema Therapy: A Practitioner's Guide" która ma ponad 400 stron. Ponieważ jestem Polakiem i narzekanie mam we krwi, to nie odmówię sobie stwierdzenia, że ta książka wprawdzie opisuje SFT, ale na strasznie ogólnym poziomie. Moją najczęściej pojawiającą się myślą w trakcie jej czytania było "Świetny pomysł, tylko jak to zrobić". Odpowiedź oczywiście jest banalnie prosta - zapłacić 9tyś. złotych za pierwszy moduł kursu SFT, albo usiąść wreszcie do wspomnianej wyżej książki w języku angielskim.

Żeby nie było jednak tak bardzo krytycznie, to trzeba oddać honor wydawcy, że wreszcie pojawiła się jakakolwiek pozycja o tym podejściu terapeutycznym. Jest w niej przecież o wiele więcej informacji niż w ogólnych podręcznikach CBT, które poświęcały na SFT zaledwie dwie strony. Mamy więc tutaj opis (a raczej opisik) 18 schematów oraz metody ich kompensacji. To co może być nowością na polskim rynku, to uzupełnienie tej teorii o tzw. tryby funkcjonowania (u Pragłowskiej i Popiel znalazły się one w tabelce, jednak bez żadnego opisu). Druga część książki, niesłusznie nazwana "Zagadnienia praktyczne" opisuje sposób podejścia do terapii w SFT. Jeśli ktoś się jednak spodziewa znaleźć tam coś cennego dla własnej praktyki terapeutycznej, to już teraz mogę ostudzić jego zapał.

Dane bibliograficzne:

Bernstein, D., Eshkol, R., Young, J. (2011). Psychoterapia skoncentrowana na schematach. Warszawa: Wydawnictwo Zielone Drzewo.

"Uważność. Trening pokonywania codziennych trudności" (2011) Siegel R.

2011-09-01T10:43:00.006+02:00

Książka Ronalda Siegela jak na podręcznik samopomocy już od samego początku straszy swoją objętością. Nie mogę sobie wyobrazić, żeby klient cierpiący na depresję zabierał się ochoczo do czytania książki, która ma prawie 500 stron. Mój sceptycyzm do niej jednak mijał z każdą przeczytaną stroną. Cały czas uważam, że nie jest to książka dla pacjentów (dla nich poleciłbym Świadomą drogą przez depresję). Jeśli jednak ktoś właśnie kończy terapię, to jest to idealny podręcznik wprowadzający w nową filozofię życia. Książka jest napisana bardzo przystępnym językiem a jej treść bardzo mocno wciąga. Znajdziemy w niej wiele osobistych odniesień autora do własnego życia np.: anegdota o tym, jak córki autora mówią mu, że kiepsko działa ta metoda skoro po tylu latach praktyki i uczenia uważności innych cały czas denerwuje się kierując samochód (skąd ja to znam). Co więc znajdziemy w tej książce? Jest tam bardzo fajna część opisująca czym uważność nie jest: a nie jest pustym umysłem, nie umożliwia pozbycia się emocji, nie pozwala wycofać się z życia, nie prowadzi do wiecznej szczęśliwości, nie niweluje bólu i nie nawraca na nową religię. Takiego opisu brakowało mi w pozostałych pozycjach opisujących Mindfulness. Dalej, znajdziemy ponad 300 stron różnych technik uważnej świadomości. Każda technika zakończona jest ramką zachęcającą do autorefleksji. Co więcej, sam autor dzieli się swoimi doświadczeniami, odczuciami i porażkami w byciu uważnym. Moim zdaniem pozycja obowiązkowa dla terapeutów pracujących technikami uważności, albo dla tych którzy chcą dać swoim pacjentom coś więcej niż relaksację.

Dane bibliograficzne:

Siegel, R.D. (2011). Uważność. Trening pokonywania codziennych trudności. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

"Sposób na trudne dziecko" (2011) Kołakowski, A., Pisula, A.

2011-08-16T12:01:00.003+02:00

Przyjazna terapia behawioralna dla dzieci w wydaniu Artura Kołakowskiego i Agnieszki Pisuli to hit dla wszystkich osób pracujących z dziećmi. Książka ta powinna być polecana wszystkim rodzicom, przede wszystkim tym, którzy mają dziecko z ADHD. Jak stwierdza autor, między wychowywaniem dziecka zdrowego a tym z ADHD jest różnica taka jak miedzy prowadzeniem samochodu osobowego i tira. Na radzenie sobie z dzieckiem z ADHD trzeba mieć specjalne uprawnienia. Autorzy w tym podręczniku uczą, w jaki sposób diagnozować zachowania dziecka;pokazują jak to się dzieje, że rodzice wzmacniają te niepożądane zachowania; a przede wszystkim prezentują techniki radzenia sobie z tymi zachowaniami. Znajdziemy więc tutaj "okulary na ADHD"; "pracę na poprzeczce"; skuteczne wydawanie poleceń; pozytywne chwalenie; systemy żetonowe i wiele, wiele innych. W 100% gorąco polecam tę książkę.

Dane bibliograficzne:

Kołakowski, A., Pisula, A. (2011). Sposób na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna. Gdańsk: GWP.

"Pokonaj depresję, stres i lęk" (2011) Briers S.

2011-08-16T10:50:00.007+02:00

W księgarniach pojawił się nowy podręcznik do samopomocy w nurcie poznawczo-behawioralnym. Książka jest napisana bardzo prostym językiem. Jej zaletą jest to, iż wszystko jest opisane w sposób skrótowy, a najważniejsze rzeczy wytłuszczone są w ramkach. Ta pozycja idealnie nada się do biblioterapii w ramach pracy domowej. Można poprosić pacjentów, żeby pomiędzy sesjami utrwalali sobie informacje o CBT za pomocą tej książki. Jeśli ktoś jednak szuka podręcznika samopomocy, to warto sięgnąć po "Radość życia" Burnsa, albo "Umysł ponad nastrojem" Padesky. Ta książka ma jeszcze jeden mankament - są nim niekonwencjonalne skróty. Np. NAT-y w tej książce to negatywne myśli automatyczne (Negative automatic thoughts), a ZOK, to zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne.

Dane bibliograficzne:

Briers, S. (2011). Pokonaj deprejsę, stres i lęk, czyli terapia poznawczo-behawioralna w praktyce. Warszawa: Samo Sedno.

"Trening umiejętności dla dzieci z zachowaniami problemowymi" (2011) Bloomquist M.

2011-07-27T20:12:00.002+02:00

Na razie informacja, o tej nowości. Jak tylko książka do mnie dotrze i ją przeczytam, to napiszę o niej coś więcej. Pod tym linkiem jest odnośnik do spisu treści tej ksiażki: Spis treści

Dane bibliograficzne:

Bloomquist, M. (2011). Trening umiejętności dla dzieci z zachowaniami problemowymi. Podręcnzik dla rodziców i terapeutów. Kraków: WUJ

"Poszukiwanie bezpieczeństwa" (2010) Najavits L.

2011-05-08T21:51:00.003+02:00

Bardzo praktyczny podręcznik dotyczący nowego stylu terapeutycznego. Jak stwierdza autorka, zarówno PTSD jak i uzależnienia to zaburzenia w których osiowym objawem jest utrata kontroli. Przywrócenie tej kontroli zapewnia pacjentom poczucie bezpieczeństwa. W książce tej mamy krótki wstęp dotyczący zasad terapii podsumowany kartami pracy (łącznie z przykładowym kontraktem na zmianę). Najważniejszym elementem terapii (i książki) są tematy, które "przerabiamy" z klientem. Znajdziemy więc: bezpieczeństwo; odzyskiwanie siły; odcięcie się od bólu emocjonalnego; kiedy substancja przejmuje nad Tobą kontrolę; proszenie o pomoc; dbanie o samego siebie; współczucie; uczciwość; integracja podzielonego "ja"; zasoby społeczne; stawianie granic; włączanie innych do wspierania własnego zdrowienia; zdrowe relacje; leczenie się ze złości. Opis każdego tematu jest wysycony praktycznymi przykładami i kartami gotowymi do zastosowania w terapii. Układ tych tematów sprawia, że książkę i omawiane zagadnienia można wykorzystać do pracy z klientami z różnymi problemami. Przyznam się szczerze, że tytuł nie zachęcił mnie do zakupu. Po przejżeniu zawartości mogę zdecydowanie ją zarekomendować.

Dane bibliograficzne:

Najavits, L. (2010). Poszukiwanie bezpieczeństwa. Terapia PTSD i nadużywania substancji psychoaktywnych. Kraków: WUJ

"Radość życia" (2010) Burns D.

2011-04-17T15:37:00.003+02:00

Ponieważ w księgarniach pojawiło się nowe wydanie tej książki postanowiłem napisać o niej nowy wpis. Tym razem na podstawie tego co mam przed sobą. Książka jest napisana bardzo przystępnym językiem co czyni z niej bardzo dobry "poradnik" samopomocowy. Jak sam autor przekonuje, już po samej biblioterapii za pomocą "Radości życia" objawy depresji u badanych osób zmniejszyły się. Książka zaczyna się rozdziałem dotyczącym zniekształceń poznawczych. Autor stworzył w tym rozdziale mini test, który sprawdza, czy dobrze zrozumieliśmy przekazywaną treść. Następnie jest bardzo dobry rozdział dotyczący radzenia sobie z apatią. Mamy więc plan aktywności, monitoring nastroju, ale również jak radzić sobie z grą w "...tak, ale...". Na kolejnych stronach mamy sposoby radzenia sobie ze złością, poczuciem winy i smutkiem. Gdy dojdziemy do połowy książki okazuje się, że natrafiamy na Skalę Postaw Dysfunkcjonalnych (DAS) która świetnie pokazuje od czego zależne jest nasze poczucie własnej wartości (Aprobaty, Miłości, Osiągnięć, Perfekcjonizmu, Uprawnień, Poczucia Odpowiedzialności czy też Autonomii). Dalsze rozdziały, które znajdują się za kwestionariuszem opisują sposoby radzenia sobie z pierwszymi czterema wymiarami (szczególnie polecam ten dotyczący perfekcjonizmu). Na zakończenie mamy ogromny rozdział dotyczący farmakoterapii. Można śmiało polecać go pacjentom, żeby zobaczyli jakie działanie ma ich lek i czego przy braniu tego leku powinni unikać (łącznie z podaniem zakazanych produktów dietetycznych). Biorąc odpwiedzialność za swoje słowa, mogę wszystkich zapewnić, że warto zainwestować pieniądze w tę ponad 600 stronicową książkę!

Dane bibliograficzne:

Burns, D. (2010). Radość życia czyli jak zwyciężyć depresję. Terapia zaburzeń nastroju. Poznań: Wyd. Zysk i S-ka.

"Świadomą drogą przez depresję" (2009) Kabat-Zinn, J. i in.

2011-04-01T23:20:00.006+02:00

Kiedy patrzy się na książki z działu "psychologia" strasznie trudno odsiać pseudoporadniki o mandallach i czakrach od tych wartościowych, opartych na wiedzy naukowej. Ta książka to świetny poradnik, który warto polecać pacjentom. Poza pierwszym teoretycznym rozdziałem, znajdziemy tutaj świetny kurs uważności (ang. mindfulness). W każdym rozdziale umieszczono "ramkę" z instrukcjami do treningów (wraz z osłwionym ćwiczeniem z rodzynką). Dzięki temu pacjenci będą mogli spróbować być "tu i teraz", ćwiczyć uważny oddech, uważne chodzenie, oraz ćwiczyć bycie obserwatorem a nie uczestnikiem zdarzeń. Wszystko z trafnymi odniesieniami i przykładami pacjentów z depresją. Na zakończenie znajdziemy opis ośmiotygodniowego programu MBCT wraz z Kalendarzami Zdarzeń Przyjemnych i Nieprzyjemnych. Ciekawym dodatkiem do książki jest płyta CD z instrukcjami do treningu uważności. Warto jednak dodać pewną przestrogę. Moim zdaniem, zanim pacjent sięgnie po tę pozycję, powinien najpierw z terapeutą omówić koszty swojej "walki" z depresją. Po drugie, to terapeuta powinien być pierwszą osobą, która pokaże klientowi, że doświadczanie smutku jest o wiele korzystniejsze niż pogrążanie się w nim. Wtedy, klient będzie mógł korzystać z tej książki bez wątpliwości i rezerwy.

Dane bibliograficzne:

Williams, M., Teasdale, J., Segal, Z., Kabat-Zinn, J. (2009). Świadomą drogą przez depresję. Wolność od chronicznego cierpienia. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

"Learning Act" (2007) Hayes S. i in.

2011-03-24T22:12:00.004+01:00

ACT - czyli Acceptance and Commitment Therapy to nurt trzeciej fali psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Według tego nurtu za powstawanie i podtrzymywanie zaburzeń odpowiedzialne jest sześć procesów psychologicznych: unikanie doświadczeń, utożsamianie się z myślami i przekonaniami, przywiązanie do wizji siebie, skupienie na przeszłości bądź przyszłości, zmiana priorytetów oraz wycofanie. ACT złożony jest więc z dwóch głównych procesów: uważności z akceptacją oraz zaangażowania w zmianę zachowania. W podręczniku tym znajdziemy więc techniki do uczenia klientów: akceptacji, różnicowania myśli od rzeczywistości, skupiania się na teraźniejszości, uzależnienia ja od kontekstu, wyznaczaniu życiowych celów oraz agnażowania się w nowe aktywności. Na koniec każdego rozdziału są ćwiczenia do trenowania prezentowanych umiejętności. Do książki dołączona jest płyta DVD na której zaprezentowane są sesje z pacjentami. Muszę przyznać, że jest to jedna z najlepszych książek jakie miałem okazję czytać o CBT.

Dane bibliograficzne:

Hayes, S., Luoma, J., Walser, R. (2007). Learning ACT. An Acceptance & Commitment Therapy Skills-Training Manual for Therapists. Oakland: New Harbinger Publications Inc.

"Treating the Trauma of Rape" (1998) E.Foa

2011-03-24T21:41:00.003+01:00

Świetny podręcznik dla terapeutów zajmujących się PTSD. Wprawdzie tytuł wskazuje na pracę z ofiarami gwałtu, ale nie zmienia to faktu, że program terapii pasuje do wszystkich rodzajów traum. Znajdziemy więc tutaj rozdział poświęcony diagnozie różnicowej, efektywności terapii i podstawach teoretycznych. Druga część książki jest poświęcona planowi terapeutycznemu. Mamy więc opis struktury dwóch pierwszych sesji, techniki ekspozycji in vivo i w wyobraźni, restrukturyzacji poznawczej, kontrolowanego dialogu, technik relaksacyjnych oraz technik odgrywania ról. Na zakończenie jest opis terapii Betsy, zgwałconej studentki. Autorki przedstawiają sposób pracy sesja po sesji wraz z transkryptem ekspozycji wyobrażeniowej i transkryptem ekspozycji przedłużonej. Książka w nowym wydaniu ma trochę inną okładkę.

Dane bibliograficzne:

Foa, E.B., Rothbaum, B.O. (1998). Treating the Trauma of Rape. Cognitive-Behavioral Therapy for PTSD. New York-Londyn: The Guilford Press.

"Cognitive Therapy of Depression" (1979) A.Beck i in.

2011-03-24T19:41:00.003+01:00

Klasyka z roku 1979. Najpiękniejszy jest fakt, że książkę cały czas można kupić w księgarniach (za ok. 25$). Ostrzegam, że ciężko jest mi ją obiektywnie oceniać, bo to od niej zaczęła się moja przygoda z CBT z czasów, gdy o tym nurcie terapii można było przeczytać tylko w "Psychoterapii" Lidii Grzesiuk. Tę książkę można polecić wszystkim tym, którzy uważają CBT za "techniki terapeutyczne". Jeden z pierwszych rozdziałów tej książki jest poświęcony relacji terapeutycznej, opisanej w bardzo podobny sposób do "Swobodnych technik diagnostycznych" Teresy Szustrowej. Dalej znajdziemy wskazówki do tworzenia wywiadu ogólnego wraz z przykładową terapią opisywaną sejsa po sesji. Wszystko wzbogacone przykładowymi rozmowami, które idealnie obrazują jak zastosować poszczególne interwencje. Z rzeczy wartych wyróżnienia są zdecydowanie: rozdział o interwencjach nastawionych na tendencje samobójcze; włączanie prac domowych w całościowy plan terapii oraz rozdział o terapii grupowej. W załącznikach jest BDI wraz z kwestionariuszem do pomiaru ideacji samobójczych. Szkoda, że polscy wydawcy zdecydowali się na tłumaczenie książki Judith Beck, a nie tej klasycznej pozycji.

Dane bibliograficzne:

Beck, A.T., Rush, A.J., Shaw, B.F., Emery, G. (1979). Cognitive Therapy of Depression. New York: The Guilford Press.

"Cognitive therapy for personality disorders: a schema-focused approach" (1999)J.E.Young

2011-03-24T19:12:00.003+01:00

SFT Jeffreya Younga, to jedna z najdynamiczniej rozwijających się terapii poznawczo-behawioralnych z tzw. trzeciej fali. W Polsce nie znajdziemy jednak żadnej książki, która może przybliżyć ten nurt rodzimym terapeutom. Kupując tę książkę oczekiwałem naprawdę wiele. Niestety książka, a raczej broszura, bardzo rozczarowuje. Znajdziemy w niej wstęp teoretyczny do SFT ze spisem wszystkich schematów wraz ze sposobami adaptacji (poddaniem, unikaniem i kompensacją). Opis konceptualizacji i strategii modyfikacji schematów jest bardzo ogólnikowy, bez jakichkolwiek wskazówek do pracy. Nawet załączniki nie sprawiają żadnego wrażenia, ponieważ znajdują się tam: YSQ - kwestionariusz do pomiaru schematów, który i tak jest w Internecie a i u nas krąży w polskiej wersji; oraz przewodnik dla klienta. Co do tego ostatniego załącznika mam jednak nieodparte wrażenie, że całą tę książkę można w taki sposób potraktować. Jeśli więc ktoś zamierza sprowadzić sobie tę książkę to gorąco odradzam.

Dane bibliograficzne:

Young, J.E. (1999). Cognitive Therapy For Personality Disorders: A Schema-Focused Approach. Sarasota: Professional Resource Press.

"Wywiad motywujący" (2010) W.Miller, S.Rollnick

2011-02-13T10:47:00.004+01:00

Wywiad motywujący Millera i Rolnicka świetnie wpisuje się w zasady pracy terapeuty poznawczo-behawioralnego: empiryzmu opartego na współpracy. Jak bowiem inaczej traktować zasady, na których opiera się wywiad motywujący:

- współpraca - terapia opiera się na partnerstwie - szanuje się wiedzę i poglądy klienta.

- wydobywanie - zakła się, że klient ma zarówno motywację, jak i pozostałe zasoby konieczne do zmiany

- autonomia - terapeuta potwierdza prawo i zdolność klienta do kierowania sobą i ułatwia mu podejmowanie wyborów.

Książa "Wywiad motywujący" jest świetnym wprowadzeniem do tego jak budować przymierze terapeutyczne. Znajdziemy więc tutaj kapitalny rozdział dotyczący oporu - jak go rozpoznać, jak go przewartościować i wykorzystać. Po wstępie teoretycznym czytelnicy znajdą rozdział na który składa się przykładowa rozmowa z klientem. To co jest w tym rozdziale najcenniejsze to adnotacje tłumaczące jaki cel ma każde pytanie i w jaki sposób objawia się ambiwalencja klienta. Druga część książki, to opis badań empiryczych dotyczących skuteczności wywiadu i możliwych jego zastosowań.

Dane bibliograficzne:

Miller, W.R., Rollnick, S. (2010) Wywiad motywujący. Jak przygotować ludzi do zmiany. Kraków: WUJ.

"Schizofrenia w ujęciu poznawczym" (2010) A.Beck i in.

2010-12-17T13:03:00.004+01:00

To wprawdzie w dniu dzisiejszym jest zapowiedź, ale nie mogłem się powstrzymać, żeby tej pozycji już tutaj nie zamieścić. Już na III Międzynarodowej Konferencji PTTPB, która odbyła się w Warszawie (26-28 czerwca 2009) było kilka ciekawych wystąpień dotyczących pracy ze schizofrenią w nurcie poznawczo-behawioralnym. W zapowiedzi dotyczącej tej książki spodziewamy się, że zostaną tam umieszczone informacje o konceptualizacji poznawczej:

- urojeń

- omamów słuchowych

- objawów negatywnych

- zaburzeń myślenia

Po części typowo teoretycznej będzie rozdział z bardzo obiecującym tutułem: "Nawiązanie i pielęgnacja relacji terapeutycznej". Po czym mają być zaprezentowane techniki pracy terapeutycznej z różnymi deficytami. Najbardziej obiecująco wygląda lista załaczników umieszczonych w Aneksie. Będą tam umieszczone skale, inwenatrze oceny, listy zniekształceń itd. Pozostaje więc czekać do stycznia, aż książka znajdzie się na półkach w księgarniach.

Dane bibliograficzne:

Beck, A.T., Rector, N.R., Stolar, N., Grant, P. (2010) Schizofrenia w ujęciu poznawczym. Teoria, badania i terapia. Kraków: WUJ.

"Terapia dzieci i młodzieży. Procedury poznawczo-behawioralne" (2010) (red.) P.Kendall

2010-12-17T12:50:00.005+01:00

Niewiele jest książek dotyczących terapii dzieci i młodzieży. Ta książka mimo moich dużych oczekiwań jednak ich do końca nie spełniła. Jest to bardziej zbiór prac niż jeden dobrze przemyślany projekt. Mamy oczywiście podział na pracę z zaburzeniami eksternalizacyjnymi (agresja, ADHD) i internalizacyjnymi (depresja, tendencje samobójcze i zaburzenia lękowe). Do tego dodano "populacje specjalne" czyli OCD, zaburzenia odżywiania, PTSD i wykorzystanie seksualne. Tak szerokie ujęcie zagadnienia sprawiło, że książka jest dość gruba. Czy jednak wyczerpuje tę tematykę? Moim zdaniem zdecydowanie nie. Jest to więc kolejna książka o bardzo ogólnym ujęciu tematyki. Warto jednak pamiętać, że idealnym uzupełnieniem tej ksiażki jest inna pozycja P.Kendalla - "Czujesz tak jak myślisz". Podusmowując, książkę warto polecić, ale niedosyt jednak pozostaje.

Dane bibliograficzne:

Kendall, P.C. (red.) (2010). Terapia dzieci i młodzieży. Procedury poznawczo-behawioralne. Kraków: WUJ.

"Terapia poznawcza zaburzeń lękowych" (2010) A.Wells

2010-12-17T12:26:00.006+01:00

Jedna z najlepszych ksiażek z serii WUJ dotyczących zaburzeń lękowych. To jest książka, którą każdy terapeuta pracujący z tym spektrum zaburzeń powinien mieć. Rozdziały w tej książce podzielone są na poszczególne zaburzenia. Dla każdego z nich mamy zwięzły opis przedstawiający diagnozę i model poznawczy danego zaburzenia lękowego. Po takim wstępie podane są schematy planów terapii, z którym można wyczytać co powinno być zrobione na poszczególnych sesjach. Wprawdzie nie zdarzył mi się pacjent, z którym mógłbym tak krok po kroku zrobić to co opisywane jest w tych schematach, ale taki plan zdecydowanie ułatwia całą pracę. Jeśli tylko terapeuta będzie go modyfikował do indywidualnych potrzeb pacjenta, będziemy mieli całościowy plan terapii.

Zdecydowanie pomocne okażą się również kwestionariusze i karty pracy znajdujące się na końcu książki.

Dane bibliograficzne:

Wells, A. (2010). Terapia poznawcza zaburzeń lękowych. Kraków: WUJ.

"Autyzm i zespół Aspergera" (2009) Komender J., Jagielska G., Bryńska A.

2010-01-07T13:33:00.005+01:00

Ponieważ nie jest to książka z mojej tematyki, to opiszę ją dość krótko. Jest to książka o spektrum zaburzeń autystycznych. Autorki zaczynają od zwięzłego opisu tego zaburzenia i jego prawdopodobnych przyczyn. Znajdziemy w niej również propozycje terapii mowy, zachowania, spostrzegania, zdolności ruchowych - czyli tego, co może usprawnić życie takiego dziecka. Propozycje terapeutyczne są bardzo zróżnicowane i nie ograniczają się jedynie do interwencji behawioralnych (czy też poznawczo-behawioralnych). Mamy więc opis terapii "holdingu" - czyli przytulania dziecka, metodę Kaufmanów polegającą na naśladowaniu zachowań dziecka, tak żeby wzbudzić jego zainteresowanie światem (był o tym kiedyś film, ale nie pamiętam już tytułu), metody Weroniki Sherborne i wiele innych. Do całości dodany jest opis farmakoterapii wraz z podaniem nazw leków do poszczególnych obszarów problemowych.

Dane bibliograficzne:

Komender, J., Jagielska, G., Bryńska, A. (2009) Autyzm i zespół Aspergera. Warszawa: PZWL.

"Kiedy doskonałość nie wystarcza" (2008) Antony M., Swinson R.

2010-01-04T19:51:00.006+01:00

Jak sobie radzić z perfekcjonizmem, to wyśmienita książka, którą można polecić każdemu terapeucie - również do pracy nad samym sobą. Na samym początku, czytelnik może rozpoznać źródła swojego perfekcjonizmu, jak i jego konsekwencje (w pracy, czy też w relacjach z innymi). Po przeprowadzeniu autodiagnozy, można przejść do opisu standardowego modelu CBT z opisem jak przekonania wpływają na emocje i zachowanie, oraz podstawową tabelką ABC: sytuacja -> emocje -> myśli automatyczne. W dalszej części opisane są zniekształcenia poznawcze: myślenie czarno-białe, filtrowanie, czytanie w myślach, katastrofizowanie, myślenie tunelowe, itd. Wszystkie zniekształcenia poparte są oczywiście przykładami przekonań dotyczących przymusu bycia doskonałym. Część dotycząca radzenia sobie z perfekcjonizmem to również standardowa procedura CBT. Rozpoznanie myśli automatycznych; ocena ich korzyści i wad; testowanie hipotez; formułowanie myśli alternatywnych itp. Na sam koniec mamy opis perfekcjonizmu wśród osób z depresją, dysforią i lękiem. W podsumowaniu warto dodać, że książka jest raczej dla osób, które już znają podstawy CBT, ponieważ większość technik i metod opisana jest lakonicznie i skrótowo. Nie zmienia to jednak faktu, że książka jest warta polecenia.

Dane bibliograficzne:

Antony, Martin M., Swinson, Richard P. (2008). Kiedy doskonałość nie wystarcza. Jak sobie radzić z perfekcjonizmem. Warszawa: Jacek Santorski & Co

"Lęk i fobie nastolatków" (2004) Ollendick T., Mattis S.

2009-12-04T17:00:00.003+01:00

Jest to książka w formacie broszurowym, zawierająca podstawowe informacje dotyczące zaburzenia lęku napadowego u dzieci. Oprócz opisu jego symptomów, znajdziemy w niej również opisy innych zaburzeń lękowych: fobii społecznej, zaburzenia obsesyjno-kompulsywnego, lęku uogólnionego oraz fobii specyficznych. Najciekawiej prezentuje się rozdział dotyczący trzech komponentów lęku: fizycznego ("co czuję"), poznawczego ("co myślę"), behawioralnego ("co robię") i połączenia ich w błędne koło. Rozdział ten świetnie nadaje się do psychoedukacji rodziców dziecka. Na samym końcu autorzy opisują proces terapii poznawczej zaburzenia lęku napadowego sesja po sesji. Trzeba jednak przyznać, że jest to bardziej prezentacja pewnego schematu, niż konkretny opis. Do książki są też dodane załączniki w postaci kwestionariuszy i "checklist", które można wykorzystać w diagnozie dziecka. Książka jest godna polecenia osobom, które szukają podręcznika do psychoedukacji, bądź rodzicom, którzy chcą zrozumieć problemy własnego dziecka. Jeśli ktoś szuka w niej wskazówek do terapii, to może się rozczarować.

Dane bibliograficzne:

Ollendick, T.S., Mattis, S.G. (2004). Lęk i fobie nastolatków. Jak pomóc dzieciom przezwyciężyć napady paniki. Gdańsk: GWP.

"Leczenie zaburzeń lękowych" (2004) Schopf J.

2009-11-12T23:54:00.007+01:00

To jest kolejny post o książce, która zdecydowanie nie jest nowością. Niestety natrafiłem na tę książkę przypadkiem i ku mojemu rozczarowaniu nie da się jej już zakupić. Stąd informacja o tej książce będzie tak lakoniczna, jak to co można przeczytać w Internecie. Z opisu wynika, że jest to książka o różnych podtypach zaburzeń lękowych: lęku napadowym (atakom paniki), uogólnionemu zaburzeniu lękowemu, fobii społecznej i fobiom prostym, oraz OCD i PTSD. W książce znajduje się również dodatek dotyczący farmakoterapii, ale ciekawi mnie, czy ten dodatek jest dostosowany do warunków polskich. Jeśli ktoś posiada tę książkę i mógłby o niej napisać coś więcej, to zachęcam do podzielenia się tym w komentarzach, bądź drogą mailową.

Dane bibliograficzne:

Schopf, J. (2004). Leczenie zaburzeń lękowych. Gdańsk: Wydawnictwo Via Medica.

"Terapia poznawcza depresji oparta na uważności" (2009) Segal Z., Williams M., Teasdale J.

2009-08-29T11:00:00.009+02:00

Z badań wynika, że pacjenci, którzy kończą terapię poznawczo-behawioralną nie różnią się pod względem ilości dysfunkcjonalnych przekonań od osób, które na depresję nigdy nie cierpiały. Takie dane powinny wyraźnie wskazywać na to, że do nawrotów nie powinno dochodzić. W innych badaniach wykazano jednak, że jeśli wzbudza się u tych osób negatywny nastrój, to wraz z tym nastrojem uruchamiane są dysfunkcjonalne przekonania, których wcześniej te osoby nie przejawiały. Ten mechanizm nawrotu był podstawą do opracowania poznawczej terapii depresji opartej na uważności, w której ćwiczy się pacjentów, aby nie walczyli ze swoimi myślami automatycznymi, ale je zaakceptowali i "uważnie" obserwowali. Takie podejście sprawia, że pacjenci nie "nakręcają się" własnymi negatywnymi myślami.

W książce znajdziemy więc bardzo dobrze napisany wstęp teoretyczny (opisujący drogę naukową autorów prowadzącą do stworzenia tego programu) i co najważniejsze program terapii opisany sesja po sesji. Całość jest poparta przykładami i materiałami dla pacjentów. Tę książkę można więc polecić każdemu terapeucie, który pracuje zarówno z zaburzeniami afektywnymi jak i lękowymi. Warto jednak mieć na uwagę dość istotną przestrogę. Uczenie pacjentów "uważności" nie jest takie proste jak się to może wydawać. Książka ma również jeden minus, który będzie uciążliwy dla osób pracujących naukowo. Wydawca umieścił przypisy na końcu książki w postaci numerowanej bibliografii, co oznacza, że mamy odnośniki jedynie do lektur (których trzeba cały czas szukać, przerzucając kartki na koniec książki) bez podania numerów stron.

Dane bibliograficzne:

Segal, Z.V., Williams, J.M., Teasdale, J.D. (2009). Terapia poznawcza oparta na uważności. Nowa koncepcja profilaktyki nawrotów. Kraków: Wydawnictwo UJ.

"Jak pokonać anoreksję? Trening" (2008) Eifert G., Heffner M.

2009-08-24T12:18:00.004+02:00

Do tej książki z serii "Trening" podchodziłem z największym dystansem. Czy można stworzyć trening poznawczo-behawioralny, dla zaburzenia, które powinno być leczone podejściem interpersonalnym? Okazało się, że można! Nurt ACT (Acceptance and commitment therapy) z rodziny mindfulness daje zupełnie nową jakość pracy z tym zaburzeniem. Książa ta więc, nie uczy jak pozbyć się anoreksji, ani nie opisuje ile trzeba jeść, żeby przeżyć. Kluczem wg. autorów jest po pierwsze akceptacja swoich myśli i uczuć, oraz działanie w kierunku satysfakcjonującego życia. Najbardziej wartościową wg. mnie wskazówką tego podejścia, jest wykorzystanie w leczeniu anoreksji, psychicznego cierpienia do motywacji do zmiany (podobnie jak w leczeniu bulimii wykorzystuje się brak kontroli).

Zacznijmy jednak od początku. Nie starczy miejsca, żeby opisać całej zawartości tej książki, więc skupię się na jej najważniejszych wg. mnie aspektach. W części dotyczącej diagnozy mamy wyśmienity kwestionariusz MAC, mierzący stopień anoreksji na 4 skalach (wynik ogólny, kontrola wagi, aprobata, samokontrola). Dalej, autorzy pokazują trening uważności i akceptacji, czyli jak być świadomym obserwatorem własnych procesów myślowych, poparty świetnymi metaforami, które można wykorzystać w terapii. Autorzy w rozdziale dotyczącym działania (ang. ACT- działanie), podają szoroki zbiór technik służący do zmiany kierunku swojego życia. Znajdziemy tam dość "mocne" techniki tj. "Twoja mowa pożegnalna" czy też "Własne epitafium". Ostatni rozdział opisuje profesjonalne sposoby leczenia anoreksji i co dość wyjątkowe w tłumaczonych publikacjach, znajdziemy w nim dane teleadresowe do najważniejszych klinik leczących zaburzenia odżywania w Polsce. Biorąc to wszystko pod uwagę, mogę śmiało napisać, że książka jest warta polecenia. Terapeuci, którzy nie pracują z zaburzeniami odrzywiania mogą się z niej nauczyć, jak w prosty sposób pokazać pacjentowi trening uważności.

Dane bibliograficzne:

Eifert, G.H., Heffner, M. (2008). Jak pokonać anoreksję? Trening. Gliwice: Wydawnictwo Helion.

"Jak pokonać bulimię? Trening" (2009) McCabe R.E. i in.

2009-08-03T17:16:00.004+02:00

Z trzech książek, które na razie udało mi się pozyskać z wydawnictwa Helion (choć na okładce jest Sensus) ta według mnie jest najlepsza. Jest to idealna pozycja do wspomagania (a może dla tych, co na terapię nie chcą iść, do pracy własnej) terapii bulimii. Znajdziemy tutaj bardzo przystępny opis tego czym jest bulimia, oraz dlaczego po głodówce występują napady obiadania się. Do każdej przekazywanej informacji dołączony jest arkusz samoobserwacji, dzięki któremu klient może sam sprawdzić np. jak wyglądają jego nawyki żywieniowe. Autorzy napisali też rozdział o "normalnym jedzeniu" - wprawdzie brakuje mi w nim przelicznika kalorii, ale myślę, że w dobie Internetu nie jest on trudny do zdobycia. Główną część książki stanowią oczywiście interwencje behawiorlane i poznawcze. Do książki dołączono również rozdziały dotyczące "zarządzania kryzysami": autoagresją, stosowaniem substancji psychoaktywnych, współwystępującą depresją bądź lekiem czy też z problemami rodzinnymi.

McCabe, R.E., McFarlane, T.L., Olmsted, M.P. (2009). Jak pokonać bulimię? Trening. Gliwice: Wydawnictwo Helion.

"Jak pozbyć się złych nawyków" 2007 Claiborn J.M., Pedrick Ch.

2009-08-03T16:45:00.003+02:00

"Nie ma nic silniejszego od potęgi przyzwyczajenia - Owidiusz". Autorzy książki oferują program treningu, przeznaczony dla osób obryzających paznokcie (bądź skórki); mających złe nawyki żywieniowe, czy też złe nawyki odbijające się na ich zdrowiu; trwoniących czas przed komputerem; mających problemy z kompulsyjnym kupowaniem czy też rozrzutnością. Jest to również książka dla osób, które pracują z pacjentami z OCD. W książce znajdziemy narzędzia do rejestrowania częstotliwości nawyków (diagnozujące wyzwalacze natury emocjonalnej i sytuacyjnej, oraz pokazujące jakie konsekwencje wywołuje nawyk). Autorzy nie zapomnieli również o analizie poprzednich prób rzucania nawyku, czy też ocenie jego korzyści i kosztów. W dalszej części książki autorzy opisują proste strategie behawioralne oraz interwencje poznawcze do zmiany nieporządanych nawyków. W drugiej części książki mamy opisy najczęściej występujących nawyków (przyczyny, częstotliwość i dodatkowe formy interwencji). Całość jest opisana na wielu praktycznych przykładach co sprawia, że pacjenci mogą z niej korzystać samodzielnie.

Dane bibliograficzne:

Claiborn, J.M., Pedrick, Ch. (2007). Jak pozbyć się złych nawyków? Trening. Gliwice: Wydawnictwo Helion.

Opanować lęk (2004) Fox B.

2009-07-21T21:07:00.004+02:00

Szukając różnych informacji o Mindfulness wpadłem na wyjątkową książkę o zaburzeniach lękowych. Jest ona podzielona na dwie części. Pierwsza z nich jest bardziej teoretyczna, z której dowiemy się czym są poszczególne zaburzenia lękowe (napady paniki, PTSD, OCD, GAD czy też fobia społeczna). Mamy również opisane konsekwencje zaburzeń lękowych, takie jak brak zrozumienia, depresja, samobójstwo, nadużywanie alkoholu i leków czy też nadmierne zaabsorbowanie sobą i potrzeba sprawowania kontroli. Druga część poświęcona jest metodom leczenia. Ta część w głównej mierze opisana jest w nurcie mindfulness. Mamy duży nacisk na terapię poznawczo-behawioralną z elementami zrozumienia i akceptacji swoich problemów. Autorka w bardzo przystępny sposób opisuje, jak różnymi technikami zastosować medytację we własnym leczeniu. Warto wiedzieć, że autorka sama przez dwa lata cierpiała na napady paniki.

Dane bibliograficzne:

Fox, B. (2004) Opanować lęk. Gdańsk: Wyd. ViaMedica.

Spokój umysłu (2008) McQuaid J.R., Carmona P.E.

2009-07-21T20:40:00.005+02:00

Trzecia fala terapii poznawczo-behawioralnej zaczyna zyskiwać coraz większą ilość książek wydanych w języku polskim. Czekając na książkę o terapii uważności zapowiadanej przez WUJ, warto zapoznać się ze Spokojem umsyłu. Jest to książka, która integruje podejście poznawczo-behawioralne z Mindfulness, pokazująca jak uważna świadomość i współczucie dla samego siebie może zarówno leczyć jak i zapobiegać nawrotom depresji. Myślę, że główną zaletą tej pozycji jest fakt, że jest to poradnik napisany dla pacjentów, z myślą o tym, żeby uczyć ich jak być bardziej otwartym i w jaki sposób stawiać czoła bolesnym problemom. Autorzy przekonują, że depresja może być świetnym momentem do głębokiej przemiany. Jak na porządny podręcznik dla pacjenta przystało, znajdziemy tutaj informacje o depresyjnym stylu myślenia, o tym jak działanie i inni ludzie wpływają na samopoczucie. Jest też wyśmienity rozdział o tym, że akceptacja (jako element uważności) wcale nie jest porażką. Można tylko na koniec dodać, że książka ta jest polecana zarówno przez Aarona Becka jak i Jona Kabat-Zinn'a.

Dane bibliograficzne:

McQuaid, J.R., Carmona, P.E. (2008) Spokój umysłu. Terapia poznawczo-behawioralna i medytacja uważności w walce z depresją. Gdańsk: Wydawnictwo AnWero.

"Radość życia" (2005) Burns

2009-07-17T11:14:00.004+02:00

Kolejna książka, która znajduje się na tej liście dzięki informacji od Gosi. Ponieważ książka jest już niedostępna w księgarniach, wklejam informacje, które pozyskałem. Gosia w mailu pisze, że jest to "jedna z najlepszych książek z zakresu terapii poznawczo-behawioralnej, szczególnie przydatna w biblioterapii". Amerykańska wersja tej ksiażki została sprzedana w ponad 4 milionach egzemplarzy (sprawdzałem na Amazon.com). Warto jeszcze tutaj przytoczyć fragment wstępu napisanego przez Aarona Becka:

"Doktor Burns w sposób jasny i klarowny opisuje postępy i pozytywne aspekty naszej koncepcji depresji. Pokazuje jak działają nowoczesne i skuteczne metody zmiany nastroju, jak wychodzić z nieprzyjemnych depresji i zmniejszać poziom dojmującego lęku. […] Radość życia może się stać niezwykle pożytecznym przewodnikiem dla tych, którzy postanowili sami sobie pomóc."

Dane bibliograficzne:

Burns, D. (2005) Radość życia. Nowa terapia zaburzeń nastroju. Poznań: Wyd. Zysk i s-ka.

"Poznawczo-behawioralna terapia krótkoterminowa" (2006) Ruddell i in.

2009-07-17T11:00:00.003+02:00

Dzięki mailowi od Gosi, uzupełniam listę o ksiażkę, która jest już na naszym rynku od jakiegoś czasu. Jest to bardzo fajny podręcznik CBT, podobny do książki J.Beck. Na samym początku opisane są założenia terapii poznawczo-behawioralnej. Większa część książki to opis tego jak powinna wyglądać terapia w trzech etapach: początkowym, środkowym i końcowym. W książce tej znajdziemy również opis podstawowych technik do pracy, a nawet propozycję połączenia hipnozy i CBT. Do książki są również dołączone protokoły do pracy, które zdecydowanie mogą ułatwić pracę każdemu terapeucie.

Dane bibliograficzne:

Ruddell, P., Palmer, S., Curwen, B. (2006) Poznawczo-behawioralna terapia krótkoterminowa. Gdańsk: GWP.

"Wprowadzenie do terapii poznawczo-behawioralnej" (2009) Kokoszka A.

2009-07-02T23:50:00.008+02:00

Kiedy kupowałem tę książkę, zastanawiałem się, po co wydano kolejną książkę wprowadzającą do terapii poznawczo-behawioralnej. Okazuje się jednak, że pozycja ta, znacząco różni się od pozostałych propozycji na polskim rynku wydawniczym. Część teoretyczna jest opisana w o wiele szerszym kontekście, niż w pozostałych książkach (np. z dodatkeim teorii rozwojowej, czy teorii przywiązania Bowlby'ego). Osobiście uważam, że rozszerzenie teorii terapii poznawczo-behawioralnej na inne koncepcje psychologiczne (a w szczególności na koncepcje dotyczące rozwoju) jest bardzo dobrym krokiem. Gdy dodamy do tego ogromną wiedzę dotyczącą psychoanalizy, przekutą na poznawczy język SFT Younga, mamy podstawy do tego, aby CBT stało się teorią integrującą różne nurty terapeutyczne. Prof. Andrzej Kokoszka zamieścił w swojej książce rozdziały zagranicznych autorów, które moim skromnym zdaniem nie powalają na kolana. Za to sam opis CBT został rozszerzony przez autora o terapie trzeciej fali, czy też wywiad motywujący. W książce znajdziemy również rozdział o technikach relaksacyjnych.

Dane bibliograficzne:

Kokoszka, A. (2009). Wprowadzenie do terapii poznawczo-behawioralnej. Podstawowe zasady i przykłady z praktyki klinicznej z opisami A.Freemana, F.Dattilia i T.Scrimalego. Kraków: WUJ.

"Psychoterapia poznawczo-behawioralna" (2008) Popiel A., Pragłowska E.

2009-07-02T23:44:00.004+02:00

Myślę, że każdy się ze mną zgodzi, że obie autorki miały ogromny wkład w rozwój CBT w Polsce. Dlatego ze zdwojoną ciekawością zabrałem się do czytania tej ksiażki. To co mnie ogromnie zaskoczyło to pierwszy tak szeroki opis terapii schematów Younga. W książce też, oprócz ogólnych zasad terapii (czyli tego co już jest w wielu książkach tego typu) znajedziemy podstawowe modele większości zaburzeń psychicznych (wraz z kryteriami diagnostycznymi z ICD-10 i DSM-IV). Do każdego zaburzenia wyrysowany jest model i rozpisane podstawowe przekonania. Kapitalną częścią tej książki jest "Konceptualizacja", opisana krok po kroku i poparta przykładami notatek terapeuty. Do pracy praktycznej zdecydowanie każdemu przyda się rozdział dotyczący planowania terapii, który jest rozpisany dla najpopularniejszych typów zaburzeń. Jako rodzynek można dodać jeszcze przedmowę napisaną przez znakomitego Eduardo Keegana. Zalet można by wymieniać jeszcze dużo, ale warto też wspomnieć o jednej wadzie. Książka jest niestety okropnie wydana (okropnie czyta się dyskusje terapeuta-pacjent w dymkach).

Dane bibliograficzne:

Popiel, A., Pragłowska, E. (2008). Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Paradygmat.

"Nadwaga i otyłość" (2007) Łuszczyńska A.

2009-07-02T23:32:00.003+02:00

Mimo, że w tytule nie ma nigdzie wpisanego CBT, jest to książka w której opisane interwencje są albo z modelu społeczno-poznawczego (poczucie własnej skuteczności Bandury), albo z tzw. modelu transteoretycznego (Prochaska i DiClemente). Autorka zgrabnie opisuje, jak dopasować oba te modele do problemów z otyłością. M.in. jak pracować wg. modelu pięciu stadiów zmiany zachowania (prekontemplacja, kontemplacja, przygotowanie, działanie, utrzymanie, nawrót), który tak często jest stosowany w pracy z uzależnieniami.

Cała książka jest zdecydowanie godna polecenia. Autorka opisuje interwencje zarówno wobec osób zdrowych, jak i chorych. Warto jednak pamiętać, że nie jest to książka opisująca gotowy program terapii, ale książka przedstawiająca badania autorki dotyczące skuteczności poszczególnych interwencji.

Dane bibliograficzne:

Łuszczyńska, A. (2007). Nadwaga i otyłość. Interwencje psychologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

"Przezwyciężanie problemów z wagą" (2008) Gauntlett-Gilbert J., Grace C.

2009-07-02T23:24:00.003+02:00

Cała seria pt "Przezwyciężanie...", wydana przez Allianc Press, jest nowością, która zdecydowanie może cieszyć. Cieszyć z dwóch powodów. Z jednej strony to dobrze, że przyrasta ilość książek dotyczących terapii poznawczo-behawioralnej obejmujących coraz większą ilość różnych problemów i zaburzeń. Z drugiej strony, jest to świetnie stworzony podręcznik, gotowy do pracy z pacjentem.

Tak samo jak poprzednie książki z tej serii, dostajemy do ręki świetny podręcznik do pracy z pacjentami mającymi problem z wagą. To dość unikalna książka, bo jeszcze rok temu pamiętam rozmowę z moją koleżanką, która żaliła się, że pacjentów z takimi problemami jest coraz więcej, a nie ma dla nich żadnych programów terapii. Tutaj mamy podręcznik samopomocy, który nie tylko pomoże przełamać wewnętrzne blokady, ale również pokaże jak radzić sobie z własnymi emocjami.

Dane bibliograficzne:

Gauntlett-Gilbert, J., Grace, C. (2008). Przezwyciężanie problemów z wagą. Przewodnik samopomocy w oparciu o techiniki poznawczo-behawioralne. Gdynia: Alliance Press

"Przezwyciężanie niskiego poczucia własnej wartości" (2008) Fennell M.J.

2009-07-02T23:19:00.003+02:00

Podobnie jak w pozostałych książkach z tej serii pacjent może dowiedzieć się skąd może brać się niskie poczucie własnej wartości, jak sobie z nim radzić poprzez program samopomocy i zawarte w ksiażce arkusze samoobserwacji. Książka zdecydowanie jest warta polecenia, bo nikogo nie trzeba przekonywać, że wielu pacjentów ma kluczowe przekonania dotyczące niskiej samooceny.

Dane bibliograficzne:

Fennell, M.J.V. (2008). Przezwyciężanie niskiego poczucia własnej wartości. Przewodnik samopomocy w oparciu o techniki poznawczo-behawioralne. Gdynia: Alliance Press

"Przezwyciężanie gniewu i drażliwości" (2008) Davies W.

2009-07-02T23:11:00.003+02:00

Przezwyciężanie gniewu i drażliwości to dobra propozycja, którą można zaproponować klientom do pracy indywidualnej. Wydaje mi się, że idealnie będzie uzupełniać trening opanowywania agresji. Dzięki niej pacjenci dowiedzą się jakie są źródła i natura ich gniewu, ale będą mogli również skorzystać z wielu arkuszy samopomocy, które pomogą im krok po kroku przejść proces autoterapii.

Dane bibliograficzne:

Davies, W. (2008). Przezwyciężanie gniewu i drażliwości. Przewodnik samopomocy w oparciu o techniki poznawczo-behawioralne. Gdynia: Alliance Press

"Racjonalna Terapia Zachowań" (2008) Maultsby M.C.

2009-07-02T22:59:00.003+02:00

Książka opisywana jest w Internecie jako rewolucyjna. Co więcej jest gorąco promowana przez wielu terapeutów NLP. Moje zdanie na temat tej książki jest mocno mieszane, więc postanowiłem, że opiszę tutaj tylko jej zawartość. W pierwszej części autor opisuje biologiczne (bo neuropsychofizjologiczne to za dużo powiedziane) podstawy do pracy technikami RTZ (m.in. o podziale na mózg racjonalny i emocjonalny). Druga część to opis pracy i technik RTZ - m.in. jak przeforumołować nierealistyczne cele, na takie do osiągnięcia czy jak zmienić swój sposób spostrzegania świata. W dodatkach autor zawarł również karty do pracy, które mają pomóc w pracy z pacjentami. Jeśli ktoś stosował tę ksiażkę w swojej pracy (bądź autoterapii) to proszę o podzielenie się swoimi przemyśleniami w komentarzach.

Dane bibliograficzne:

Maultsby, M.C. (2008) Racjonalna terapia zachowania. Podręcznik terapii poznawczo-behawioralnej. Żnin: Wydawnictwo Dominika Księskiego Wulkan.

"ADHD" (2006) Kołakowski A., Wolańczyk T. i in.

2009-07-02T21:13:00.004+02:00

W księgarniach można znaleźć wiele poradników dotyczących ADHD. Ten poradnik jest napisany przez wybitnych polskich specjalistów, którzy jednocześnie są terapeutami poznawczo-behawioralnymi. Jest świetną książką do psychoedukacji rodziców i nauczycieli. Autorzy świetnie opisują czym różnią się deficyty od złych nawyków. Autorzy w tej książce wprowazają fajną metaforę okularów - dzieci ze słabym wzrokiem mogą dobrze funkcjonować jeśli mają dobrze dobrane okulary. Autorzy pokazują co zrobić, żeby takie właśnie "okulary na ADHD" dać swojemu dziecku. Oprócz oddziaływań psychoterapeutycznych, farmakoterapii, książka ta zawiera bardzo cenne porady jak radzić sobie z dzieckiem, jak go chwalić i karcić, a całość jest poparta wieloma przykładami.

Dane bibliograficzne:

Kołakowski, A., Wolańczyk, T., Pisula, A., Skotnicka, M., Bryńska, A. (2006) ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Przewodnik dla rodziców i wychowawców. Gdańsk: GWP.

"Terapia poznawczo-behawioralna osób z chorobą nowotworową" (2007) Moorey S., Greer S.

2009-07-02T21:08:00.001+02:00

Wyjątkowa książka dotycząca psychoonkologii. Autorzy opisują dane z badań, które pokazują wpływ stanu psychicznego na postępowanie choroby. CBT w tej kwestii wydaje się być skuteczną metodą do pracy z pacjentami będącymi w kryzysie. Książka na przykładach pokazuje, w jaki sposób pracować z pacjentami nad zrozumieniem reakcji na chorobę, przystosowaniem się do zagrożenia życia, czy też dostosowaniem spojrzenia na samego siebie.

Dane bibliograficzne:

Moorey, S., Greer, S. (2007). Terapia poznawczo-behawioralna osób z chorobą nowotworową. Gdynia: Alliance Press.

"Behawioralna terapia par" (2008) Farrell T., Fals-Stew W.

2009-07-02T20:59:00.003+02:00

Mimo, że tytuł wyraźnie zawiera informację, że książka dotyczy uzależnień, ale warto wiedzieć, że duża jej część dotyczy problemów w związkach międzyludzkich. Ze względu na to, że została wydana przez PARPA-e, można zgodnie z notą zamieszczoną na książce zastosować ją do terapii 12 kroków. Dobrze jednak, że na naszym polskim rynku zaczynają się ukazywać ksiażki dotyczące terapii par i małżeństw. Ciężko jest mi stwierdzić, czy książka jest warta uwagi, czy też nie bo zdążyłem ją na razie tylko przejrzeć.

Dane bibliograficzne:

Farrell, T., Fals-Stew, W. (2008). Behawioralna Terapia Par w leczeniu uzależnień od alkoholu i narkotyków. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

"Terapia poznawcza w praktyce" (2007) Persons J.

2009-07-02T20:52:00.002+02:00

Wyśmienita książką kładąca nacisk na praktyczne wykorzystanie terapii poznawczej. Autorka przedstawia przypadki swoich pacjentów i na nich omawia poszczególne techniki terapeutyczne. Książka ta łamie również negatywny stereotyp dotyczący terapii poznawczej, ponieważ kładzie wyraźny nacisk na relację terapeutyczną. To co zdecydowanie może przydać się terapeutom, to świetnie przedstawione metody konceptualizacji przypadków - co oznacza, że bardziej wspomaga proces nawiązywania kontaktu i diagnozy, niż samej terapii.

Dane bibliograficzne:

Persons, J. (2007). Terapia poznawcza w praktyce. Podejście oparte na sformułowaniu przypadku. Gdynia: Alliance Press.

"Terapia lęku społecznego" (2007) Hope D., Heimberg R., Turk C.

2009-07-02T20:40:00.003+02:00

Większość pacjentów trafiających do terapeutów poznawczo-behawioralnych, to pacjenci lękowi. W moim mniemaniu, dużą część z nich stanowią osoby cierpiące na fobię społeczną - fobię, na którą leczył się sam Albert Ellis. Książka wydana przez Alliance Press spełni oczekiwania terapeutów, którzy szukają gotowego programu do pracy z tym zaburzeniem. Są to dwie książki - mniejsza dla terapeuty i większa dla pacjenta. Pacjenci dzięki podręcznikowi będą mogli dowiedzieć się, jakie są źródła ich lęku, co ten lęk podtrzymuje i jak sobie z nim radzić. Ale od razu przestrzegam tych, którzy chcieliby sami pracować z tą książką. Podręcznik jest bardzo przydatny, ale tylko wtedy, gdy wykorzystywany jest zgodnie z zaleceniami terapeuty. Oczywiście książki te mają swoją wadę. Dotyczą leczenia "czystej fobii społecznej", z którą w swojej praktyce jeszcze się nie spotkałem. Cały program terapii jest jednak zdecydowanie godny polecenia.

Dane bibliograficzne:

Hope, D., Heimberg, R., Turk, C. (2007). Terapia lęku społecznego. Podejście poznawczo-behawioralne. Przewodnik terapeuty. Gdynia: Alliance Press.

Hope, D., Heimberg, R., Turk, C. (2007). Terapia lęku społecznego. Podejście poznawczo-behawioralne. Podręcznik ćwiczeń klienta.Gdynia: Alliance Press.

"Ile możesz wypić?" (2007) Lindenmeyer J.

2009-07-01T19:08:00.005+02:00

Książka sama w sobie wygląda mało poważnie. Bardziej przypomina pseudo-psychologiczne poradniki niż książkę, która może być przydatna w pracy. Wystarczy jednak spojrzeć na stronę tytułową i już wiadomo, że jej przekładem zajmował się dr Jan Chodkiewicz, który jest jednym z bardziej znanych terapeutów uzależnień pracujących w nurcie CBT. Książka w bardzo lekki i przystępny sposób przybliża podstawowe informacje dotyczące uzależnienia m.in. szkody somatyczne czy rozwój uzależnienia. Ksiażka może pomóc w pracy nad motywacją pacjentów, bo porusza takie tematy jak mechanizmy obronne, seks a alkohol, czy też wrażliwość na ból. Bardzo istotną rzeczą w tej książce, są załączone kwestionariusze.

Dane bibliograficzne:

Lindenmeyer, J. (2007) Ile możesz wypić? O nałogach i ich leczeniu. Gdańsk: GWP.

"Terapia poznawcza uzależnień" (2007) Beck A., Wright F., Newman C.

2009-07-01T18:53:00.004+02:00

Książka w wyczerpujący i przystępny sposób wyjaśnia model poznawczy uzależnienia, specyfikę studium przypadku, kierowanie relacją terapeutyczną i strukturę sesji terapeutycznych. Przedstawia sposoby zaznajamiania pacjentów z modelem i procedurami terapii oraz uczenia ich jak radzić sobie z głodem narkotyków i alkoholu. Opisuje specyficzne strategie oraz techniki poznawcze i behawioralne, a także metody pracy z pacjentami, u których współwystępują inne problemy, na przykład depresja, lęk, niska tolerancja frustracji, złość i zaburzenia osobowości.[opis z www.psyche.pl]

Dane bibliograficzne:

Beck, A.T., Wright, F., Newman, C. (2007). Terapia poznawcza uzależnień. Kraków: WUJ.

"Oksfordzki podręcznik eksperymentów behawioralnych w terapii poznawczej" (2005) Bennett-Levy J.

2009-07-01T18:45:00.004+02:00

Podręcznik eksperymentów behawioralnych to książka, z której stosunkowo często korzystam. Wprawdzie nie jest idealna i eksperymenty trzeba mocno modyfikować, ale stanowi bardzo dobre źródło inspiracij. Można ją więc spokojnie stosować jako swojego rodzaju drogowskaz. Rozdziały podzielone są na poszczególe problemy psychiczne, co ułatwia wyszukiwanie odpowiednich eksperymentów. Wszystkie eksperymenty w danym dziale poprzedzone są wstępem teoretycznym potrzebnym do konceptualizacji każdego przypadku. Książka ta jest jednak zupełnie bezurzyteczna dla osób, które nie są terapeutami i nie pracują z pacjentami.

Dane bibliograficzne:

Bennett-Levy, J. (i in.) (2005) Oksfordzki podręcznik eksperymentów behawioralnych w terapii poznawczej. Gdynia: Alliance Press.

"Bulimia" (2005) Cooper M., Todd G., Wells A.

2009-07-01T18:42:00.002+02:00

Świetna książka zawierająca gotowy model terapii poznawczo-behawioralnej bulimii. Można ją traktować jako pewien program terapeutyczny, albo jako podręcznik dla pacjenta. W książce zawarte są wszelkie materiały do ćwiczeń i pracy. Pierwsze rozdziały zawierają dodatkowo informacje, czym jest bulimia i dlaczego występują napady obiadania się.

Dane bibliograficzne:

Cooper, M., Todd, G., Wells, A. (2005). Bulimia. Program terapii.Poznań: Zysk i S-ka

"Terapia dzieci impulsywnych" (2008) Greene R.W., Ablon J.S.

2009-07-01T18:24:00.004+02:00

Tytuł tej książki mówi sam za siebie. Autorzy opisują w niej całe spektrum zaburzeń eksternalizacyjnych. Z książki tej czytelnicy dowiedzą się w jaki sposób identyfikować czynniki spustowe i obszary deficytów, oraz w jaki sposób przygotować plan korygowania zachowania dzieci impulsywnych. Zgodnie z powszechnie przyjętym modelem pracy z dziećmi, książka ta kładzie nacisk na pracę nie tylko z nimi, ale również na interweniowanie w ich środowiskach rodzinnych.

Dane bibliograficzne:

Greene, R.W., Ablon, J.S. (2008). Terapia dzieci impulsywnych. Model rozwiązywania problemów poprzez współdziałanie. Kraków: WUJ

"Psychoterapia dzieci i młodzieży" (2006) Kazdin A., Weisz J.R.

2009-07-01T17:53:00.005+02:00

Książek o psychoterapii dzieci i młodzieży jest na naszym rynku jak na lekarstwo. Książek dotyczących CBT dla dzieci i młodzieży na szczęście jest coraz więcej. W książce tej znajdują się opisy pracy z dziećmi mającymi problemy emocjonalne, społeczne czy też behawioralne. Wszelkie opisy są oparte na własnym (bogatym) doświadczeniu autorów, ale są również poparte najnowszymi badaniami weryfikującymi skuteczność CBT w pracy z dziećmi. Znajdziemy więc tutaj szeroki zakres problemów klinicznych: od lęku, depresji młodzieńczej, ADHD, przez zachowania opozycyjne, zaburzenia zachowania, poważne problemy emocjonalne aż do zaburzeń odżywiania, autyzmu i innych.

Dane bibliograficzne:

Kazdin, A., Weisz, J.R. (2006). Psychoterapia dzieci i młodzieży. Metody oparte na dowodach. Kraków: WUJ.

"Zaburzenia afektywne dwubiegunowe" (2007) Basco R.

2009-07-01T17:38:00.006+02:00

Kolejna "para" książek - jedna dla terapeuty, druga dla pacjenta. Wprawdzie ksiażki te różnią się znacząco od książki Padesky i Greenbergera, ale to nie znaczy, że są od nich mniej użyteczne. Wydawnictwo UJ wydało "Podręcznik dla pacjenta", który zdecydowanie może (piszę, może bo nie miałem nigdy okazji go wykorzystywać) wspomagać terapię depresji dwubiegunowej. Dzięki niemu psychoedukacja i praca nad zrozumieniem swojej choroby staje się o wiele prostsza. Nie ma tutaj jednak klasycznego podręcznika dla terapeuty, co osobiście uważam za duży plus. W tym przypadku, wydaje mi się, że nie jest on potrzebny. Z książki dowiemy się jak diagnozować, jakie są przyczyny i jakie interwencje terapeutyczne zastosować w przypadku ChAD.

Dane bibliograficzne:

Ramirez Basco, M., Rush, A.J. (2007). Zaburzenie afektywne dwubiegunowe. Terapia poznawczo-behawioralna. Kraków: WUJ.

Ramirez Basco, M. (2008). Zaburzenie afektywne dwubiegunowe. Podręcznik pacjenta. Kraków: WUJ.

"Zaburzenie osobowości z pogranicza" (2007) Linehan M.

2009-07-01T15:43:00.003+02:00

Trzecia fala terapii poznawczo-behawioralnej zaczyna być coraz mocniej dostrzegana. Zdaję sobie sprawę, że prawie każda książka, którą opisuję jest godna polecenia, ale książka o Dialektycznej Terapii Behawioralnej (DBT) zaburzeń borderline jest pod wieloma względami wyjątkowa. Ciężko w tak krótki sposób opisać zawartość, która jest spisana na prawie 600 stronach. Autorka w czterech częściach opisuje teorię DBT, ogólny plan i cele leczenia, podstawowe strategie leczenia oraz strategie dla konkretnych zadań (ta część jest wyjątkowa). Cała ksiażka stanowi więc wyczerpujący program terapii zaburzeń z pogranicza. Co więcej jest to program, który wg. badań prowadzonych w ośrodku M.Linehan ma bardzo dobrą skuteczność. Dla terapeutów nie pracujących z pacjentami "borderlinowymi", ciekawe mogą być części o radzeniu sobie z tendecjami samobójczymi, czy też część dotycząca rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych, które przecież mogą wystąpić u większości pacjentów.

Dane bibliograficzne:

Linehan, M.M. (2007). Zaburzenie osobowości z pogranicza. Terapia poznawczo-behawioralna. Kraków: WUJ.

"Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne" (2007) Bryńska A.

2009-07-01T15:08:00.005+02:00

Większość książek na naszym rynku to tłumaczenia zagranicznych pozycji. Amerykanie wiodą prym w przystępnym pisaniu podręczników, dlatego też z pewną ostrożnością podchodziłem do tej książki. Niesłusznie! Książka podzielona jest na cztery działy. 1. Diagnozę, w której oprócz standardowego opisu objawów znajduje się również diagnoza różnicowa, etiopatogeneza oraz co najważniejsze metody diagnostyczne oceny OCD (Y-BOCS, CY-BOCS czy ustrukturyzowany wywiad kliniczny). 2. Terapię behawioralną, w której opisana jest teoria błędnego koła obsesji i kompulsji oraz strategie terapeutyczne je przerywające. 3. Terapię poznawczą, w której główny nacisk położony jest na przekonania rdzenne i strategie kompensacyjne. 4. Farmakoterapię i interwencje psychochirurgiczne. Książkę tę mogę z czystym sumieniem polecić każdemu.

Dane bibliograficzne:

Bryńska, A. (2007). Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne. Rozpoznawanie, etiologia, terapia poznawczo-behawioralna. Kraków: WUJ.

"Terapia poznawcza zaburzeń osobowości" Beck A., Freeman A., Davis D.

2009-07-01T14:56:00.002+02:00

Jest to jedna z najlepszych książek wydanych przez WUJ. Nawet jeśli w praktyce nie ma się do czynienia z zaburzeniami z Osi II, warto przeczytać tę książkę. Jej treść zdecydowanie pomaga w tworzeniu konceptualizacji zaburzeń, również tych z Osi I. W bardzo prosty i przystępny sposób autorzy opisują poszczególne zaburzenia osobowości, z naciskiem na etiologię i podstawowe przekonania leżące u ich podłoża. Objawy zaburzeń osobowości, które są wypisane w klasyfikacjach nozologicznych są traktowane przez autorów jako strategie kompensacyjne. Można by tutaj długo opisywać zawartość tej książki, ale warto jeszcze wspomnieć, że każde zaburzenie osobowości jest opisane wg. pewnego schematu: obraz siebie, obraz innych, najważniejsze przekonania, najważniejsza strategia (w tym strategie nadmiernie rozwinięte i strategie słabo rozwinięte).

Dane bibliograficzne:

Beck, A.T., Freeman, A., Davis, D.D. (2005). Terapia poznawcza zaburzeń osobowości. Kraków: WUJ.

"Terapia lęku" (2006) Kennerley H.

2009-07-01T14:44:00.010+02:00

Jeśli ktoś pracuje z pacjętami lękowymi, to ta ksiażka zdecydowanie będzie pomocona. Jak do tej pory nie widziałem ksiażki, która prezentuje całościowy trening opanowywania lęku. Książka ta jest podziolona na poszczególne działy w których opisywany jest sposób dostosowania treningu opanowywania lęku do podstawowych zaburzeń lękowych. Dużą wartością tej książki jest rozszerzenie tych problemów o często pomijane PTSD czy pracę z wypaleniem zawodowym. W ostatniej części tej ksiązki opisane są (w bardzo podstawowy sposób) treningi asertywności i zarządzania własnym czasem.

Dane bibliograficzne:

Kennerley, H. (2006). Terapia lęku. Podręcznik treningu opanowania lęku. Gdynia: Alliance Press.

"Terapia poznawczo-behawioralna. Badania naukowe i praktyka kliniczna" (2006) Clark M., Fairburn Ch.

2009-07-01T14:36:00.003+02:00

Jak sam tytuł wskazuje, książka przedstawia zbiór badań naukowych dotyczących skuteczności CBT. Jej pierwsza część zawiera ogólne informacje dotyczące CBT. Druga część podzielona jest na specyficzne problemy i zaburzenia. W swojej strukturze przypomina książkę napisaną przez Clarka (tego drugiego) wraz z M.Reiecke o której pisałem wcześniej: "Terapia poznawcza w teorii i praktyce". Książka godna polecenia, chociaż tłumaczenie i sposób wydania pozostawia wiele do życzenia.

Dane bibliograficzne:

Clark, M.D., Fairburn, Ch. (2006). Terapia poznawczo-behawioralna. Badania naukowe i praktyka kliniczna. Gdynia: Alliance Press.

"Terapia poznawcza jako teoria integrująca..." (2005) Beck A., Alford A.

2009-07-01T14:27:00.007+02:00

Nazwiska autorów tej książki mogą przyciągać potencjalnych czytelników. Niestety nie jest to ksiażka, która zaintersuje praktyków. W ksiażce tej Aaron Beck wraz z Bradem Alfordem przedstawiają swoją propozycję w jaki sposób paradygmat poznawczy może stać się teorią integrującą wszystkie nurty terapeutyczne. Książka jest bardzo teoretyczna, ciężko się ją czyta - co oznacza, że jest tylko i wyłącznie dla wytrwałych czytelników.

Z ciekawostek, które mogą zainteresować czytelników, jest to, że autorzy pod koniec ksiażki przedstawiają swoją propozycję teorii integrującej napadów panikii i schizofrenii wraz z całym spektrum zaburzeń psychotycznych. Ja osobiście czekam na książkę, która w opisie integracji nurtów terapeutycznych wykorzysta terapię schematów Younga (SFT).

Dane bibliograficzne:

Beck, A., Alford, A. (2005). Terapia poznawcza. Jako teoria integrująca psychoterapię. Gdańsk: GWP.

"Głębokie uzdrawianie emocji" Ellis A. (2008)

2009-06-23T00:04:00.002+02:00

Jest to poradnik psychologiczny napisany specjalnie dla osób borykających się z problemami we własnym żyiu (frustracje, zmęczenie, problemy z dokonywaniem wyborów czy wyrażaniem własnych uczuć). Ten poradnik nastawiony jest raczej na zmianę filozofii życiowiej i zmianę stylu życia. Profesjonaliści powinni się z nim zapoznać, w celu oceny jej przydatności do psychoedukacji pacjentów - choć do mnie ta książka zupełnie nie trafiła (w przeciwieństwie do Jak zadbać o własne szczęście).

Dane bibliograficzne:

Ellis, A. (2008). Głębokie uzdrawianie emocji. Kraków: Zielona Sowa.

"Jak zadbać o własne szczęście" Ellis A. (2008)

2009-06-23T00:00:00.003+02:00

Jest to poradnik psychologiczny napisany specjalnie dla osób borykających się z problemami we własnym żyiu. Ten poradnik Ellisa, w porónaniu do Głębokie uzdrawianie emocji, jest bardziej terapeutyczny. Przedstawia czytelnikom swój model terapii racjonalno-emotywnej (REBT). Ellis w bardzo prosty sposób pokazuje, jak zmiana myślenia może odmienić nasze życie i podaje sposoby jak to myślenie zmienić. Podręcznik ten porusza też temat akceptacj siebie (co jest przecież podstawą trzeciej fali CBT). Mamy też rozdziały dotyczące katastrofizowania i negatywngo przewidywania przyszłości. Profesjonaliści powinni się z nim zapoznać, w celu oceny jej przydatności do psychoedukacji pacjentów, albo do podtrzymywania zmiany i zapobiegania nawrotom na zakończenie terapii.

Dane bibliograficzne:

Ellis, A. (2008). Jak zadbać o własne szczęście. Kraków: Zielona Sowa.

"Twórcy psychoterapii. Aaron T. Beck" Weishaar M. (2007)

2009-06-22T23:55:00.005+02:00

Ta książka przybliża biografię Aarona Becka, twórcy terapii poznawczo-behawioralnej, w której można przeczytać o fobii Aarona Becka i o innych wydarzeniach z jego życia, które ukształtowały jego sposób myślenia. Można się z niej również dowiedzieć w jaki sposób, powstał ten styl terapeutyczny, jacy autorzy mieli wpływ na jego powstanie (Ellis, Meichenbaum czy też Lazarus), czy też jak przebiegała "walka" pomiędzy behawiorystami a zwolennikami rewolucji poznawczej. Ciekawy jest również fragment dotyczący badania depresji przeprowadzany przez NIMH (Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego w USA), który odpowiada na pytanie, dlaczego Beck wycofał się z tego badania.

Co ciekawe, większość tej książki to nie biografia Aarona Becka, ale opis jego wkładu w psychoterapię. W związku z tym, dużo jest podstawowych informacji o założeniach i podstawowych koncepcjach tego nurtu terapeutycznego. Na sam koniec można przeczytać jakie są uwagi krytyczne kierowane w stronę terapii poznawczej, oraz przedstawienie kontrargumentów wysnuwanych przez zwolenników CBT.

Dane bibliograficzne:

Weishaar, M. (2007). Twórcy psychoterapii. Aaron T. Beck. Gdańsk: GWP.

"Terapia krótkoterminowa" Ellis A. (2000)

2009-06-22T23:50:00.003+02:00

Książka ta jest dobrym wprowadzeniem w świat terapii poznawczej w wydaniu Alberta Ellisa. Przedstawiona została w niej terapia racjonalno-emotywna, jej założenia i podstawy. Warto więc pamiętać o tym, że założenia terapii Ellisa, są troche inne niż te, stworzone przez Aarona Becka. Warto jednak zapoznać się z tą książką, oraz z nowymi pozycjami Ellisa, które ostatnio ukazały się na polskim rynku.

To o czym warto napisać przy opisie tej książki, to fakt, że jest to pierwsza ksiażka w języku polskim dotycząca terapii poznawczo-behawioralnej, jaka została wydana w naszym kraju.

Dane bibliograficzne:

Ellis, A. (2000). Terapia krótkoterminowa. Lepiej, głębiej, trwalej.Gdańsk: GWP.

"Psychoterapia poznawcza w teorii i praktyce" Clark D.A., Reinecke M.A. (2005)

2009-06-22T23:43:00.008+02:00

Duży podręcznik dotyczący CBT. Osoby poszukujące praktycznych wskazówek do terapii, mogą się jednak nią rozczarować. Ksiażka ma bowiem bardziej naukowy, niż praktyczny charakter. Jej podstawową wartością są zdecydowanie redaktorzy, którzy zadbali o to, żeby każdy rozdział był pisany przez światowej sławy eksperta danego zaburzenia. Tak więc oprócz M.Reinecke i D.Clarka, znajdziemy tutaj również rozdziały P.Salkovskisa, C.Newmana, E.Foa, J.Wilson i wielu innych.

W każdym rozdziale dotyczącym innego typu zaburzenia, przedstawione są wyczerpujące wyniki badań dotyczących skuteczności tego stylu terapeutycznego oraz omówione są wskazówki do przyszłych badań. Dla osób, które zajmują się pracą badawczą obejmującą ten nurt terapii, albo określone zaburzenie psychiczne, jest to pozycja obowiązkowa.

Dane bibliograficzne:

Clark, D.A., Reinecke, M.A. (2005). Psychoterapia poznawcza w teorii i praktyce. Gdańsk: GWP.

"Czujesz tak, jak myślisz" Stallard P. (2006)

2009-06-22T23:16:00.009+02:00

Książka bardzo przydatna dla osób praktycznie pracujących z dziećmi (nie tylko dla terapeutów). Autor dobrze zobrazował w jaki sposób przedstawić dziecku koncepcję poznawczą i wytłumaczyć mu jak działa jego psychika. W książce znajduje się wiele tablic, z których można korzystać w pracy z dziećmi (z pozwoleniem na kopiowanie). Koljeną korzyścią jest fakt, że do pracy z pacjentem wystarczy tylko jeden egzemplarz ksiażki, który posiada terapeuta.

Dzięki tej książce możemy pracować nad błędami w myśleniu, przekonaniami pierwotynymi, kontrolowaniem myśli i uczuć oraz nad zmianą zachowania. Karty do pracy są zrobione w bardzo przyjazny i atrakcyjny sposób dla dzieci i są świetną podstawą do ciekawej podróży w świat własnych przeżyć.

Dane bibliograficzne:

Stallard, P. (2006). Czujesz tak, jak myślisz. Praktyczne zastosowania terapii poznawczo-behawioralnej w pracy z dziećmi i młodzieżą.Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

"Techniki terapii poznawczej" Leahy R.L. (2008)

2009-06-22T22:52:00.010+02:00

Jest to jedna z obowiązkowych pozycji dla każdego terapeuty CBT. Warto jednak przestrzec, że nie jest to książka dla osób początkujących. Książkę tę trzeba traktować jako kompendium wiedzy - swojego rodzaju encyklopedię, a nie podręcznik do nauki. Sam autor wyraźnie podkreśla, że CBT to nie są techniki, ale przede wszystkim kontakt z klientem.

Książka jest podzielona na 8 głównych części, w których autor pogrupował poszczególne techniki terapeutyczne. Należą do nich:

- ujawnianie myśli i założeń

- ocena i podważanie słuszności myśli

- ocena założeń i zasad

- ocena zmartwień

- przetwarzanie informacji i błędy logiczne

- jak uzyskać dystans

- terapia zorientowana na schematy

- techniki przetwarzania emocjonalnego

Techniki opisane są w sposób bardzo prosty, z podaniem przykładów i co najważniejsze, z podaniem innych technik, które mogłyby być przydatne. Autor tego podręcznika dodał do tego całego zbioru technik pewnego rodzaju ściągę. Polega ona na tym, że do podstawowych problemów, podane są w skrótowy sposób techniki, które mogłyby być przydatne do pracy.

Dane bibliograficzne:

Leahy, R.L. (2008). Techniki terapii poznawczej. Podręcznik praktyka. Kraków: WUJ.

"Umysł ponad nastrojem" Padesky, Ch.A., Greenberger, D. (2004)

2009-06-22T22:29:00.016+02:00

Są to dwie książki - jedna dla pacjenta, druga dla terapeuty. Umysł ponad nastrojem, to świetna książka, którą można wykorzystać, do pracy z pacjentem. Podręcznik terapeuty podpowiada w jaki sposób można wykorzystywać książkę do pracy z różnymi problemami.

Przyznam szczerze, że jest to jedna z moich ulubionych książek. Świetnie pomaga w prowadzeniu terapii. Rozdziały w podręczniku pacjenta są podzielone tak, że jeśli pacjent dobrze sobie z czymś radzi (np. z rozpoznawaniem emocji) można swobodnie je pominąć. Podręcznik pacjenta ma jednak swoje ograniczenia. Oparty jest na czterech przypadkach Bena - starszego pana cierpiącego na depresję; Marissy - kobiety, która również cierpi na depresję; Lindy - z napadami paniki i Vica - który jest alkoholikiem. Ponieważ każdy rozdział poparty jest przykładami z ich życia i terapii, niektórzy pacjenci zupełnie się z tym nie identyfikują. Poprzez porównywanie się do bohaterów książki, stwierdzają, że to ich nie dotyczy. Taki problem mają przede wszystkim pacjenci, którzy cierpią na inne zaburzenie, niż te przykładowe podane w książce. Nie zmienia to jednak, faktu, że dla nich ten podręcznik również będzie przydatny, gdyż wydawca wydał zgodę na kopiowanie kart pracy. W takiej pracy zdecydowanie przydatny będzie podręcznik terapeuty, w którym wyraźnie jest napisane jak prowadzić terapię przy użyciu podręcznika w różnych zaburzeniach psychicznych.

Dane bibliograficzne:

Padesky, Ch. A., Greenberger, D. (2004). Umysł ponad nastrojem. Podręcznik terapeuty. Kraków: WUJ.

Padesky, Ch. A., Greenberger, D. (2004). Umysł ponad nastrojem. Zmień nastrój poprzez zmianę sposobu myślenia. Kraków: WUJ.

"Terapia poznawcza" Beck, J. (2005)

2009-06-22T21:39:00.010+02:00

Od tej książki najlepiej zacząć zgłębianie zagadnień terapii poznawczo-behawioralnej. W książce tej zawarte są informacje dotyczące podstaw CBT, struktury sesji i opis technik terapeutycznych. Książka napisana jest bardzo prostym i zrozumiałym językiem, a każde zagadnienie poparte jest wieloma przykładami. Co więcej, każdy przyszły lub obecny terapeuta znajdzie w niej wiele kart pracy dla pacjentów.

W książce tej znajduje się opis podstawowych założeń terapii oraz informacje dotyczące "konceptualizacji" poznawczej (czyli jakie pacjent ma problemy, jak powstały i co je podtrzymuje?). Dla początkujących terapeutów niezwykle cenne mogą okazać się rozdziały dotyczący struktury wizyt (zarówno tej pierwszej jak i następnych). Judith Beck opisuje również potencjalne problemy jakie mogą wystąpić podczas sesji i utrzymywania pewnej struktury spotkań.

Druga część książki poświęcona jest już technikom terapii poznawczej: rozpoznawaniu myśli automatycznych; rozpoznawaniu emocji; weryfikowaniu i reagowaniu na myśli automatyczne; pracy z przekonaniami pośredniczącymi i kluczowymi a także dodatkowym technikom terapii (m.in. eksperymentom behawioralnym; planowaniu aktywności czy wizualizacji). Na zakończenie Judith Beck opisuje sposoby zapobiegania nawrotom problemów oraz opisuje jak planować przebieg całej terapii. To co jest najcenniejsze w tej książce, to fakt, że wszystko poparte jest przykładami rozmów z pacjentami.

Podsumowując, książka Judith Beck jest podstawą, którą musi opanować każdy terapeuta poznawczo-behawioralny.

Dane bibliograficzne:

Beck, J. (2005). Terapia poznawcza. Podstawy i zagadnienia szczegółowe. Kraków: WUJ.